10 August 2013

5b. Nederlands

5b] ALEXANDRE

{120/10}
LJUD.GÉRT.
THENE SKOLTE BI NACHTA FON WICH.HIRTE
WARTH MIN ATHE AFTERNÉI MIN FRJUND.
FON UT SIN DÉI.BOK
HAV IK THJU SKÉDNESE
THÉR HIR AFTER SKIL FOLGJA.

Liudgert,
de schout bij nacht van Wichhirte,
werd mijn maat en later mijn vriend.
Uit zijn dagboek
heb ik de geschiedenis
die hier achter zal volgen.

NEI THAT WI 12 MEL 100 AND TWIA.12 JÉR
BI THA FIF WÉTRUM SÉTEN HÉDE
THAHWILA VSA SÉ.KAMPAR ALLE SÉA BIFAREN HÉDE
THÉR TO FINDANE.
KÉM ALEXANDRE THAM KÉNING MITH EN WELDICH HÉR
FON BOPPA ALLINGEN THÉR STRAM
VSA THORPA BIFARA.

Nadat wij 12 maal 100 en tweemaal 12 jaar
bij de Vijf wateren gezeten hadden,
terwijl onze zeekampers alle zeeën bevaren hadden,
daar te vinden,
kwam Alexander de koning met een geweldig heir
van boven langs de stroom
onze dorpen bevaren.

NIMMAN NE MACHT IM WITHER WORDA.
THACH WI STJURAR THÉR BY THA SÉ SATON
WI SKÉPTVS MITH AL VSA TILBÉRE HAVA IN
AND BRUDA HINNA.

Niemand kon hem weerstaan.
Doch wij Sturen, die bij de zee zaten,
wij scheepten ons met al onze tilbare have in
en bruiden heen (vertrokken).

THA ALEXANDRE FORNOM
THAT IM SAN.E GRATE FLATE VNTFARA WAS.
WARTH ER WODIN.LIK.
TO SWÉRANDE HI SKOLDE ALLE THORPA AN LOGHA OFFERJA
JEF WI NAVT TO BEK KVMA NILDE.

Toen Alexander vernam
dat hem zo'ne grote vloot ontvaren was,
werd hij woedend,
zwerende dat hij alle dorpen aan vlammen zou offeren,
als wij niet terug komen wilden.

WICHHIRTE LÉIDE SIAK TO BEDDE.
THA ALEXANDRE THAT FORNOM
HETH ER WACHT ALONT ER BÉTER WÉRE.
AFTERNÉI KÉM ER TO HIM.
SÉR KINDLYK SNAKKANDE {121}
THACH HI THRJVCHDE LIK HI ÉR DÉN HÉDE.

Wichhirte lag ziek te bed.
Toen Alexander dat vernam,
heeft hij gewacht, totdat hij beter was.
Daarna kwam hij tot hem,
zeer vriendelijk sprekend;
doch hij bedroog gelijk hij eer gedaan had.

WICH.HIRTE ANDERE THÉR AFTER.
O ALDERGRATESTE THÉRA KÉNINGAR.
WI STJURAR KVMATH ALLERWÉIKES.
WI HAVEN FON JOW GRATE DÉDUN HÉRED.
THÉRVMBE SEND WI FVL ÉRBIDENESE TO FARA JOWA WÉPNE.
THA JET MAR VR THINA WITSKIP.

Wichhirte antwoordde daarop:
o allergrootste der koningen.
Wij Sturen komen allerwege,
wij hebben van uw grote daden gehoord.
Daarom zijn wij vol eerbied voor uw wapenen,
maar nog meer voor uw wijsheid.

MEN WI OTHERA.
WY SEND FRY BERN FRYA.S BERN.
WY NE MUGON NÉNE SLAFONA NAVT NE WRDE.
JEF IK WILDE.
THA ORA SKOLDE RÉDER STERVA WILLA.
HWAND ALSA IST THRVCH VSA ÉWA BIFOLEN.

Maar wij anderen,
wij zijn vrijgeboren Fryas kinderen,
wij kunnen geen slaven worden.
Zelfs al wilde ik,
de anderen zouden liever willen sterven,
want zo is het door onze wetten bevolen.

ALEXANDRE SÉIDE
IK NIL THIN LAND NAVT NE MAKJA TO MIN BUT
NER THIN FOLK TO MINA SLAVONA.
IK WIL BLAT THAT STV MY THJANJA SKOLSTE VMB LAN.
THÉRVR WIL IK SWÉRA BY VS BÉDAR GODUM.
THAT NIMMAN VR MY WROGJA NE SKIL.

Alexander zei:
ik wil uw land niet maken tot mijn buit,
noch uw volk tot mijn slaven.
Ik wil alleen dat u mij zult dienen voor loon.
Daarop wil ik zweren bij ons beider goden,
dat niemand over mij zal wroegen.

THA ALEXANDRE AFTERNÉI BRAD AND SALT MITH IM DÉLADE.
HETH WICH.HIRTE THAT WISTE DÉL KASEN.
HI LÉT THA SKÉPA HALA THRVCH SIN SVNE.
THA THI ALLE TOBEK WÉRON.
HETH ALEXANDRE THI ALLE HÉRED.

Toen Alexander daarna brood en zout met hem deelde,
heeft Wichhirte het wijste deel gekozen.
Hij liet de schepen halen door zijn zoon.
Toen die alle terug waren,
heeft Alexander die alle gehuurd.

THÉRMITHA WILDE HI SIN FOLK NÉI THA HÉLGE GONGGA FARA.
THÉR HI TO LAND NAVT HÉDE MUGE NAKA.
NW GVNG.ER TO AND KAS ALTHAM UT SIN FOLK AND UT SINA SALT.ATHA
THÉR WENATH WÉRON WR.NE SÉ TO FARANE.
WICH.HIRTE WAS WITHER SIAK WRDEN
THÉRVMBE GVNG IK ALLÉNA MITHA
AND NÉARCHUS FON THES KENINGIS WÉGA.

Daarmee wilde hij zijn volk naar de heilige Gongga varen,
die hij te land niet had kunnen genaken.
Nu ging hij toe en koos al degene uit zijn volk en zijne soldaten,
die gewend waren over zee te varen.
Wichhirte was weer ziek geworden,
daarom ging ik alleen mee
en Nearchus van des konings wege.

THI TOCHT HLIP SVNDER FARDÉL TO.N.ENDE.
UTHAVEDE THA {122} JOHNJAR IMMERTHE AN VNMIN WÉRON WITH THA PHONISJAR.
ALSA NÉARCHUS THÉR SELVA NÉN BAS OVIR BILIWA NE KV.
INTWISKA HÉDE THAM KÉNING NAVT STILE NÉST.
HI HÉDE SINA SALT.ATHA BAMA KAPJA LÉTA
AND TO PLANKA MAKJA.

De tocht liep zonder voordeel ten einde,
uithoofde de Joniers immer in onmin waren met de Pheniciers,
zodat Nearchus daar zelf er geen baas over blijven kon.
Intussen had de koning niet stil gezeten.
Hij had zijn soldaten bomen kappen laten
en tot planken maken.

THRVCH HELP VSAR TIMBERLJUD HÉDER THÉR OF SKÉPA MAKAD.
NW WILDER SELVA SÉ.KÉNING WERTHA.
AND MITH ÉL SIN HÉR THJU GONGGA VPFARA.
THACH THA SALT.ATHA THÉR FON THET BERG.LAND KÉMON
WÉRON ANG TO FARA SÉ.
AS HJA HÉRADON THAT HJA MITH MOSTE
STATON HJA THA TIMBER HLOTHA ANE BROND.

Met hulp van onze timmerlui had hij daarvan schepen gemaakt.
Nu wilde hij zelf zeekoning worden,
en met heel zijn heir de Gongga opvaren.
Doch de soldaten die van het bergland kwamen,
waren bang voor de zee.
Toen zij hoorden, dat zij mee moesten,
staken zij de timmerschuren in den brand.

THÉRTHRVCH WRDE VS ÉLE THORP ANDA ASKA LÉID.
THET FORMA WANDE WY THAT ALEXANDRE THAT BIFALEN HÉDE
AND JAHWÉDER STAND RÉD VMB SÉ TO KJASANE.
MEN ALEXANDER WÉRE WODIN
HI WILDE THA SALT.ATHA THRVCH SIN AJN FOLK OMBRENSA LÉTA.
MEN NÉARCHUS THAM NAVT ALLÉNA SIN ÉROSTE FORST
MEN AK SIN FRJUND WÉRE
RÉDE HIM OWERS TO DVANDE.

Daardoor werd ons hele dorp in de as gelegd.
Eerst waanden wij dat Alexandre dat bevolen had,
en ieder stond gereed om zee te kiezen.
Maar Alexander was woedend;
hij wilde de soldaten door zijn eigen volk ombrengen laten.
Maar Nearchus, die niet alleen zijn eerste vorst,
maar ook zijn vriend was,
raadde hem anders te doen.

NW BÉRADER ASWEN DER LAVADE
THET VNLUK ET DÉN HÉDE.
THA HI NE THVRADE SIN TOCHT NAVT VRFATA.
NW WILDER TOBEK KÉRA.
THACH ÉR HI THAT DÉDE.
LÉT.ER THET FORMA BISÉKA HWA.R SKELDICH WÉRON.

Nu hield hij zich alsof hij geloofde,
dat Ongeluk het gedaan had.
Doch hij durfde zijn tocht niet hervatten.
Nu wilde hij terugkeren;
doch eer hij dat deed,
liet hij eerst onderzoeken wie er schuldig waren.

DRY.R THAT WISTE.
LÉT ER ALTHAM SVNDER WÉPNE BILIWA.
VMB EN NY THORP TO MAKJANDE.
FON SIN AJN FOLK LÉT.ER WEPNED
VMBE THA ORA TO {123} TAMMA.
AND VMBE ÉNE BURCH TO BVWANDE.
WY MOSTON WIV AND BERN MITH NIMMA.

Zoodra hij dat wist,
liet hij die allen zonder wapens blijven,
om een nieuw dorp te maken.
Van zijn eigen volk liet hij gewapend,
om de anderen te temmen
en om een burch te bouwen.
Wij moesten vrouw en kinderen meenemen.

KÉMON WI ANDA MUDA THÉRE ÉUPHRAT
SA MACHTON WI THÉR EN STÉD KIASA JEFTHA OMKÉRA.
VS LAN SKOLD.VS ÉVIN BLID TO DÉLATH WRDE.
AN THA NYA SKÉPA
THÉR THA BROND VNTKVMA WÉRON
LET.ER JOHNJAR AND KRÉKALANDAR GA.

Kwamen wij aan de mond van de Euphraat,
zo mochten wij daar een plaats kiezen of omkeren,
ons loon zou ons evengoed toebedeeld worden.
Op de nieuwe schepen,
die den brand ontkomen waren,
liet hij Joniers en Krekalanders gaan.

HI SELVA GVNG MITH SIN ORA FOLK ALLINGEN THÉRE KAD.
THRVCH THA DORRA WOSTÉNA.
THAT IS THRVCH.ET LAND THAT JRTHA VPHÉID HÉDE UTA SÉ.
THA HJU THJU STRÉTE AFTER VSA ÉTHELA VPHÉIDE
AS HJA INNA RADE SÉ KÉMON.

Hij zelf ging met zijn ander volk langs de kust
door de dorre woestijn,
dat is door het land dat Irtha opgeheven had uit de zee,
toen zij de straat achter onze voorvaderen had opgehoogd,
toen zij in de rode zee kwamen.

THA WI TO NY.GÉRT.MANJA KÉMON.
NY.GÉRT.MANJA IS EN HAVA THÉR WI SELVA MAKAD HEDE.
VMBE THÉR TO WÉTERJA.
MÉTON WI ALEXANDRE MITH SIN HÉR.

Toen wij te Nieuw-Geertmania kwamen
(Nieuw-Geertmania is een haven, die wij zelf gemaakt hadden
om daar water in te nemen),
ontmoetten wij Alexander met zijn heir.

NÉARCHUS GVNG WAL VP AND BÉIDE THRJA DÉGA.
THA GVNGET WITHER FORTH.
THA WI BI THÉRE ÉUPHRAT KÉMON.
GVNG NÉARCHUS MITH THA SALT.ATHA
AND FÉLO FON SIN FOLK WAL VP.
THA HI KÉM HRING WITHER.

Nearchus ging aan wal en beidde drie dagen.
Toen ging het weer voort.
Toen wij bij de Euphraat kwamen,
ging Nearchus met de soldaten
en vele van zijn volk aan wal.
Doch hij kwam spoedig terug.

HI SÉIDE
THI KÉNING LÉT JOW BIDDA.
I SKILE JET.EN LITHGE TOCHT TO SINRA WILLE DVAN.
ALONT ET ENDE FON.A RADE.SÉ.
THÉRNÉI SKIL JAHWEDER SA FUL GOLD KRÉJA
AS.ER BÉRA MÉI.

Hij zei,
de koning laat u bidden,
of u nog een kleine tocht te zijner wil zult doen,
tot aan het einde van de Rode zee.
Daarna zal ieder zoveel goud krijgen,
als hij tillen kan.

THA WI THÉR KÉMON
LÉT.ER VS WISA
HWÉR THJU STRÉTE ÉR WÉST HÉDE.
THÉRNÉI WYLAD.ER ÉN AND THRITICH DÉGA
ALAN UT SJANDE WRA WOSTÉNE.

Toen wij daar kwamen,
liet hij ons wijzen,
waar de straat vroeger geweest had.
Daarna wijlde hij eenendertig dagen
steeds uitziende over de woestijn.

THO THA LESTA KÉM.ER EN HLOTH MANNISKA.
MITH.FORANDE {124} TWA.HONDRED ÉLEPHANTA.
THVSEND KÉMLUN. TOLÉDEN MITH WODEN BALKUM. RAPUM
AND ALLERLÉJA ARK VMBE VSA FLATE NÉI THA MIDDELSÉ TO TYANDE.
THAT BISAWD.VS AND LIKT VS BALTO.

Tenslotte kwam er een groep mensen,
meevoerend 200 olifanten,
1000 kamelen, toebeladen met houten balken, touwen
en allerlei gereedschap om onze vloot naar de Middelzee te slepen.
Dat verbaasde ons, en leek ons een slecht plan;

MEN NÉARCHUS TELD.VS.
SIN KÉNING WILDE THA OTHERA KÉNINGGAR TANA.
THAT.I WELDIGER WÉRE
SA THA KÉNINGGAR FON THIRIS ÉR WÉSEN HÉDE.
WI SKOLDON MEN MITH HELPA.
SÉKUR SKOLDE VS THAT NÉN SKADA NAVT DVA.

maar Nearchus vertelde ons:
Zijn koning wilde de andere koningen tonen,
dat hij geweldiger was,
zo de koningen van Thiris eer geweest hadden.
Wij zouden maar meehelpen,
zeker zou ons dat geen schade doen.

WI MOSTON WEL SWIKA.
AND NÉARCHUS WISTE ELLA SA PRONT TO BIRJUCHTE
THAT WI INNA MIDDEL.SÉ LÉIDE
ÉR THRJA MONATHA FORBY WÉRON.

Wij moesten wel zwijken,
en Nearchus wist alles zo pront te regelen,
dat wij in de Middelzee lagen,
eer drie maanden voorbij waren.

THA ALEXANDRE FORNOM
HO.T MITH SINRA ONWERP OFKVMEN WAS.
WARTH.ER SA VRMÉTEN
THAT.ER THA DRAGE STRÉTE UT.DIAPA WILDE.
JRTHA TO.N SPOT.

Toen Alexander vernam
hoe het met zijn ontwerp afgekomen was,
werd hij zo vermetel,
dat hij de droge straat uitdiepen wilde,
Irtha ten spot.

MEN WR.ALDA LÉT SINE SÉLE LAS.
THÉRVMBE VRDRONK.ER INNA WIN
AND IN SINA OVIR MODICH HÉD.
ÉR THAT.ER BIJINA KVSTE.

Maar Wralda liet zijn ziel los,
daarom verdronk hij in de wijn
en in zijn overmoedigheid,
eer dat hij beginnen kon.

AFTER SIN DAD
WRDE THET RIK DÉLAD THRVCH SINA FORSTA.
HJA SKOLDE ALREK EN DÉL TOFARA SINA SVNUM WARJA.
THACH HJA WÉRON VNMÉNIS.
ELK WILDE SIN DÉL BIHALDA AND SELVA FORMARA.

Na zijn dood,
werd het rijk gedeeld door zijn voorsten.
Zij zouden elk een deel voor zijn zonen bewaren,
doch zij werden onmeens.
Elk wilde zijn deel behouden en zelfs vermeerderen.

THA KÉM ORLOCH AND WI NE KVSTE NAVT OMME KÉRA.
NÉARCHUS WILDE NW.
WI SKOLDE VS DEL SETTA AN PHONISI HIS KAD.
MEN THAT NILDE NIMMAN NAVT NE DVA.
WI SÉIDE. RÉDER WILLATH WAGA
NÉI {125} FRYAS.LAND TO GANA.

Toen kwam oorlog en wij konden niet omkeeren.
Nearchus wilde nu,
dat wij ons zouden neerzetten aan de kust van Phonisi,
maar dat wilde niemand doen.
Wij zeiden het liever te willen wagen
om naar Fryasland te gaan.

THA BROCHT.ER VS NEI THÉRE NYA HAVE FON ATHENJA.
HWÉR ALLE AFTE FRYA.S BERN FORMELS HINTÉIN WÉRON.
FORTH GVNGON WI SALT.ATHA LIFTOCHTA AND WÉPNE FARA.
AMONG THA FÉLO FORSTA HÉDE NÉARCHUS EN FRJUND
MITH NOME ANTIGONUS.

Toen bracht hij ons naar de nieuwe haven van Athene,
waar alle echte Fryaskinderen voormaals heen getogen waren.
Voorts gingen wij soldaten, leeftochten en wapens varen.
Onder de vele voorsten had Nearchus een vriend
met name Antigonus.

THISSE STRÉDON BÉDE VMB EN DOL.
SA HJA SÉIDON AS FOLLISTAR TOFARA.T KÉNINGLIKE SLACHTE
AND FORTH VMBE ALLE KRÉKA.LANDA
HJARA ALDE FRYDOM WITHER TO JÉVANE.
ANTIGONUS HÉDE AMONG FÉLO OTHERUM ÉNNEN SVN.
THI HÉTE DEMÉTRIUS.
AFTER TONOMAD THENE STÉDA WINNER.

Deze streden beide om één doel,
zo ze zeiden, als volgers voor het koninklijk geslacht,
en voorts om alle Kreeklanden
hun oude vrijheid terug te geven.
Antigonus had onder vele anderen een zoon,
die heette Demetrius,
later toegenaamd de stedewinner.

THISSE GVNG ÉNIS VPPER STÉDE SALAMES OF.
NÉI THAT.ER THÉR EN EN ÉLE STUT MÉI STRÉDEN HÉDE
MOST.ER MITH THÉRE FLATE STRIDA FON PTHOLEMÉUS.
PTHOLEMÉUS ALSA HÉTE THENE FORST
THÉR WELDA OVIR ÉGIPTA.LAND.

Deze ging eens op de stad Salames af;
nadat hij daar een hele stoet mee gestreden had,
moest hij met de vloot strijden van Ptholemeus.
Ptolemeus zo heette de vorst,
die heerste over Egiptaland.

DÉMÉTRIUS WN THÉRE KÉSE.
THA NAVT THRVCH SINA SALT.ATHA.
MEN THRVCH DAM WY HIM HELPEN HÉDE.
THIT HÉDE WI DÉN THRVCH ATH.SKIP TOFARA NÉARCHUS.
WAND WI HIM FAR BASTERD BLOD BIKANDE
THRVCH SIN FRISKA HUD
AND BLAWA AGON MITH WIT HÉR.

Demetrius won die strijd,
doch niet door zijn soldaten,
maar doordat wij hem geholpen hadden.
Dit hadden wij gedaan uit vriendschap voor Nearchus,
want wij herkenden hem als basterd bloed,
door zijne frisse huid
met blauwe oogen en wit haar.

AFTERNÉI GVNG DÉMTRIUS LAS VP HRODUS.
THÉR HINNE BROCHTON WI SINA SALT.ATHA AND LIFTOCHTA WR.
THA WI THA LESTE RÉIS TO HRODUS KÉMON
WAS ORLOCH VRTYAN.
DÉMÉTRIUS WAS NÉI ATHENJA FAREN.

Daarna ging Demetrius los op Rhodus,
daarheen brachten wij zijn soldaten en leeftochten over.
Toen wij de laatste reis te Rhodus kwamen,
was de oorlog over.
Demetrius was naar Athenja gevaren.

THA VS KÉNING THAT VNDERSTANDE
LÉD.ER VS TO BEK.
THA WI ANDA HAVE KÉMON
WÉRE {126} ÉL.ET THORP IN ROW BIDOBBEN.

Toen onze koning dat begreep
leidde hij ons terug.
Toen wij in de haven kwamen,
was heel het dorp in rouw gedompeld.

No comments:

Post a Comment