11 August 2013

5c. Nederlands

{126/01}
FRISO THÉR KÉNING WÉR OVER.A FLATE.
HÉDE EN SVN AND EN TOGHATER TUS
SA BJUSTRE FRES
AS JEF HJA PAS UT FRYA.S LAND WÉI KVMEN WÉREN
AND SA WONDER SKÉN AS NIMMAN MOCHT HUGJA.

Friso, die koning was over de vloot,
had een zoon en dochter thuis,
zo bijster fris
alsof ze pas uit Fryasland weggekomen waren
en zo wonderschoon als niemand kon heugen.

THJV HROP THÉRVR GVNG WR ALLE KRÉKA.LANDA
AND KÉM IN THA ARA FON DEMÉTRIUS.
DEMÉTRIUS WÉRE WL AND VNSÉD.LIK
AND HI THOGTE THAT.IM ELLA FRY STVNDE.
HI LÉT THIU TOGHATER AVBÉR SKAKJA.
THJU MODER NE THVRADE HJRA JOI NAVT WACHTJA.

De roep daarover ging over alle Krekalanden
en kwam in de oren van Demetrius.
Demetrius was vuil en onzedelijk
en hij dacht dat hem alles vrij stond.
Hij liet de dochter openbaar schaken.
De moeder durfde haar 'joi' niet te wachten.
[=> ze vreesde zijn thuiskomst]

JOI NOMAHT THA STJURAR WIVA HJRA MANA.
THAT IS BLIDESKIP.
AK SEGZATH HJA SWÉT.HIRTE.
THA STJURAR HÉTON HJRA WIVA TRAST.
AND FRO JEFTA FROW THAT IS FRU AK FRO.LIK.
THAT IS ÉLIK AN FRU.

('Joi' noemen de Stuurvrouwen hun mannen,
dat is blijdschap.
Ook zeggen ze 'zoethart'.
De Sturen noemen hun vrouwen 'troost'
en 'fro' of 'frow', dat is vreugd (fru), ook 'vrolijk',
dat is gelijk-aan-vreugd.)

THRVCHDAM HJU HJRA MAN NAVT WACHTJA THURADE.
GVNG HJU MITH HJRA SVNE NÉI DÉMÉTRIUS AND BAD
HI SKOLDE HJA HJRA TOGHATER WITHER JÉVA.
MEN AS DEMÉTRIUS HIRA SVN SA.
LÉT.ER THAM NÉI SINRA HOVE FOR A.
AND DÉDE ALÉN MITH HIM
AS.ER MITH THAMHIS SUSTER DÉN HÉDE.

Doordat ze (op) haar man niet wachten durfde,
ging ze met haar zoon naar Demetrius en smeekte
hem haar dochter terug te geven.
Maar toen Demetrius haar zoon zag,
liet hij hem naar ziin hof voeren
en deed met hem
zoals hij met diens zuster gedaan had.

ANDA MODER SAND HI EN BUDA GOLD.
THACH HJU STIRT.ET IN SÉ.
AS HJU T.US KÉM
WARTH HJU WAN.SINNICH.
ALLERWÉIKES RUN HJU WRA STRÉTE


Aan de moeder zond hij een buidel goud.
Doch zij stortte het in zee.
Toen ze thuis kwam
werd ze waanzinnig.
Allerwegen liep ze over straat.

N.AST MIN KINDAR NAVT SJAN.
O WACH.
LÉT.IK TO JOW SKUL SÉKA.
WAND MIN JOI WIL MI DÉJA
FOR THA.K SINA KINDAR WÉI.BROCH HAV. {127}

"Heb je mijn kinderen niet gezien?
O, wach!
Laat me bij jou schuil zoeken
want mijn joi wil me doden
omdat ik zijn kinderen ben kwijtgeraakt."
[NB alleen hier "kindar", elders "barn" of "bern"]

THA DEMÉTRIUS FORNOM
THAT FRISO TO HONK WÉRE.
SAND.I EN BODJA TO HIM SEGZANDE
THAT HI SINA BERN TO HIM NOMEN HÉDE
WMBERA TO FORA TO.N HAGE STAT.
VMBE TO LANJA HIM TOFARA SINA THJANESTA.

Toen Demetrius vernam
dat Friso thuis was,
zond hij hem een bode om te zeggen
dat hij zijn kinderen tot zich genomen had
om ze tot een hoge staat te voeren,
om hem (Friso) te belonen voor zijn diensten.

MEN FRISO THÉR STOLTE AND HERD.FOCHTICH WÉRE
SAND EN BODJA MITH.EN BRÉVE NÉI SINUM BERN THA.
THÉR IN MANDER HI HJAM
HJA SKOLDE DEMÉTRIUS TO WILLA WÉSA
VRMITHIS THAM HJARA LUK JÉRDE.

Maar Friso, die trots en hardvochtig was,
zond een bode met een brief naar zijn kinderen toe.
Daarin maande hij hen
Demetrius ter wille te zijn,
vermits deze hun geluk begeerde.

THACH THENE BODJA HÉDE JETA.N ORA BRÉVE MITH FENIN.
THÉRMÉI BIFAL.ER
HJA SKOLDE THAT INNIMMA
HWAND SÉID.ER.

Doch de bode had nog een andere brief met venijn.
Daarmee beval hij
hen dat in te nemen.
"Want", zei hij,

VNWILLING.LIK IS THIN LIF BIWLLAD.
THAT NE SKIL JOW NAVT TO RÉKNED NI WRDE.
THACH SAHWERSA JOW JOWE SÉLE BIWLLATH
SA NE SKIL JOW NIMMERTHE TO WAL.HALLA NE KVMA.

"Ongewild is je lijf bevuild.
Dat zal jou niet toegerekend worden.
Doch wanneer je jouw ziel bevuild,
dan zul je nimmer tot Walhalla komen."

JOW SÉLE SKIL THAN OVER JRTHA OMME.WARA.
SVNDER A THET LJUCHT SJA TO MVGANDE.
LIK THA FLARA.MUSA AND NACHT.ULA
SKILSTV ALRA DYSTIK IN THINA HOLA SKULA.
THES NACHT.IS UTKVMA.
THEN VP VSA GRAVA GRAJA AND HULA.
THAHWILA FRYA HJRA HAVED FON JOW OFWENDA MOT.

Je ziel zal dan over Aarde omwaren,
zonder het licht te mogen zien.
Gelijk de vleermuizen en nachtuilen
zul je bij dag in je holen schuilen
en er 's nachts uitkomen,
dan op onze graven grienen en huilen,
omdat Frya haar hoofd van je afwenden moet.

THA BERN DÉDE LIK.RA BIFALEN WARTH.
DEMÉTRIUS LÉT RA LIKKA IN SÉ WERPA
AND TO THA MANNISKA WRDE SÉID
THAT HJA FLJUCHT WÉRON.

De kinderen deden zoals hun was bevolen.
Demetrius liet hun lijken in zee werpen
en tot de mensen werd gezegd
dat ze gevlucht waren.

NW WILDE FRISO MITH ALLE MAN NÉI FRYA.S LAND FARA.
THÉR.I ÉR WÉST HÉDE.
MEN THA MÉST NILDE THAT NAVT NE DVA.
NW GVNG FRISO TO
AND SKAT THET THORP MITH.A {128}
KÉNINGLIKA FAR.RÉD.SKURUM ANDA BROND.

Nu wilde Friso met alleman naar Fryasland varen,
waar hij eer geweest was.
Maar de meesten wilden dat niet doen.
Nu ging Friso eropaf
en schoot het dorp met de
koninklijke voorraadschuren in brand.

HJUD NE KV NI THVRADE NINMAN NE BILIWA.
AND ALLE WÉRON BLIDE
THAT HJA BUTA WÉRE.
BIHALVA WIF AND BERN HÉDON WI ELLA ABEFTA LÉTEN.
THACH WI WÉRON TO LÉDEN
MITH LIFTOCHTUM AND ORLOCH.TUCH.

Heden kon noch durfde niemand blijven
en allen waren blij
dat ze buiten waren.
Behalve vrouw en kind hadden we alles achtergelaten,
doch we waren toegeladen
met leeftochten en oorlogstuig.

FRISO NÉDE NACH NÉN FRÉTHE.
THA WI BI THÉRE ALDA HAVE KÉMON
GVNG.ER MITH SINA DRISTA LJUDUM TO
AND SKAT VNWARLINGA THA BROND INNA SKÉPA
THÉR.I MITH SINA PILUM BIGANA KV.

Friso had nog geen vrede.
Toen we bij de oude haven kwamen
ging hij er met zijn drieste lieden op af
en schoot onverwacht brand in de schepen,
die hij met zijn pijlen bereiken kon.

AFTER SEX DÉGUM
SAGON WI THA ORLOCH.FLATE FON DEMÉTRIUS.
VP VS TO KVMA. 
FRISO BIFAL VS.
WI MOSTON THA LITHSTE SKÉPA AFTER HADE.
IN ÉNE BRÉDE LINE.
THA STORA MITH WIF AND BERN FARUT.

Na zes dagen
zagen we de oorlogsvloot van Demetrius
op ons af komen.
Friso beval ons
de kleinste schepen achter te houden
in een brede lijn;
de grote met vrouwen en kinderen vooruit.

FORTH BAD.ER
WI SKOLDON THA KRAN.BOGA FON FOR NIMMA
AND ANDA AFTE STÉWENE FASTIGJA. 
HWAND SÉID.ER
WI ACHON AL FLJUCHTANDE TO FJUCHTANE.
NIM MAN NE MÉI HIM FORMÉTA
VMB.EN ENKELDERA FJAND TO FORFOLGJANDE.
ALSA SÉID.ER IS MIN BISLUT.

Voorts gebood hij
dat we de kraanbogen van voor nemen
en aan de achtersteven bevestigen.
"Want", zei hij,
"we moeten al vluchtende vechten.
Niemand kan zichzelf zo overschatten (vermeten)
om een enkele vijand te vervolgen.
Zo", zei hij, "is mijn besluit."

THAHWILA WI THÉRMITHA AL DVANDE WÉRON
KÉM WIND VS VPPA KOP.
TO THÉRA LAFA AND THÉRA WIVA SKRIK.
THRVCHDAN WI NÉNE SLAVONA NAVT NÉDE
AS THÉRA THÉR VS BI AJN WILLA FOLGAN WÉRE.
WI NE MACHTON HJA THUS NAVT THRUCH ROJA NI VNTKVMA.

Terwijl we daarmee al doende waren
kwam de wind ons op de kop (tegenwind),
tot schrik der laffen en vrouwen.
Doordat we geen slaven hadden,
behalve die ons vrijwillig waren gevolgd,
konden we dus niet door roeien ontkomen.

MEN WR.ALDA WISTE WEL
HWÉRVMB.ER SA DÉDE.
AND FRISO {129} THÉR.ET FATA.
LÉT THA BARN.PILA RING INNA KRAN.BOGA LIDSA.
TO LIK BAD.ER THAT NIM MAN SKIATA NE MACHTE
ÉR HY SKATEN HÉDE.

Maar Wralda wist wel
waarom hij zo deed.
En Friso die het vatte,
liet snel brandpijlen in de kraanbogen leggen.
Tegelijk gebood hij dat niemand mocht schieten
eer hij geschoten had.

FORTH SÉID.ER
THAT WI ALLE NÉI THAT MIDLOSTE SKIP SKIATA MOSTE.
IS THAT DOL GOD BIRACHT SÉID.ER
SA SKILUN THA ORA HIM TO HELPANE KVMA
AND THAN MOT ALREK SKIATA
SA.R A ALDERBESTA MÉI.

Voorts zei hij
dat we allen naar het middelste schip schieten moesten.
"Is dat doel goed geraakt", zei hij,
"dan zullen de anderen hem te hulp komen
en dan moet elk schieten
zo goed als hij kan."

AS WI NW ARHALF KETTENG FON RA OF WÉRE
BIGOSTON THA PHONISIAR TO SKIATA.
MEN FRISO N.ANDERE NAVT
BIFARA THA EROSTE PIL DEL FALDE
A SEX FADEMA FON SIN SKIP.

Als we nu anderhalve ketting* van hen af waren
begonnen de Phonisiar te schieten,
maar Friso antwoordde niet
voordat de eerste pijl neerviel
op zes vadem** van zijn schip.
(* de angelsaxische 'chain' is 66 voet of ruim 20 meter; ** de afstand tussen de toppen van de middelvingers bij zijwaarts gestrekte armen)

NW SKAT.ER.
THA ORA FOLGADE
THET LIKTE EN FJUR.RÉIN
AND THRVCHDAM VSA PILA MITH WIND MÉI GVNGON
BILÉVON HJA ALLE AN BROND
AND NAKADA SELVA THA THRIDDE LAGE.

Nu schoot hij.
De anderen volgden.
Het leek een vuurregen
en doordat onze pijlen met de wind mee gingen,
bleven ze alle in brand
en naderden zelfs de derde laag.

ALLERA MANNELIK GIRADON AND JUWGADE.
MEN THA KRÉTA VSAR WITHERLAGUM WÉRON SA HERDE
THET.ET VS THET HIRTE BINÉPEN WARTH.
AS FRISO MÉNDE THAT ET TO KOSTE.
LÉT.ER OFHALDA AND WI SPODE HINNE.

Alleman gierde en juichte,
maar de kreten van onze tegenligger waren zo hard
dat ons het hart benepen werd.
Toen Friso meende dat het toe kon,
liet hij afhouden en we spoedden heen.

THACH NÉI THAT WI TWA DÉGA FORTH PILATH HÉDE
KÉM THÉR EN ORE FLATE ANT SJOCHT.
FON THRITTICH SKÉPUN
THÉR VS STÉDIS IN WNNE.

Doch nadat we twee dagen voortgepield hadden
kwam er een andere vloot in zicht,
van dertig schepen
die ons steeds meer inhaalde.

FRISO LÉT VS WITHER RÉD MAKJA.
MEN THA OTHERA SANDON EN LICHTE SNAKA FVL ROJAR FORUT.
THA BODON THÉRA BADON UT ALE RA NOMA
JEF HJA MITH FARA MACHTE.
HJA WÉRON JOHNJAR.

Friso liet ons weer gereed maken
maar de anderen zonden een lichte snik (schuit) vol roeiers vooruit.
De boden daarop baden uit aller naam
of ze meevaren mochten.
Ze waren Joniers.

THRVCH DEMÉTRIUS WÉRON HJA WALDANTLIK
NÉI THERE {130} ALDA HAVE SKIKAD.
THÉR HÉDON HJA FON THÉRE KÉSE HÉRAD
AND NW HÉDON HJA THET STOLTA SWÉRD ANTJAN
AND WÉRON VS FOLGJAD.

Door Demetrius waren ze onder dwang
naar de oude haven gestuurd.
Daar hadden ze van deze zaak gehoord
en nu hadden ze het stoute zwaard omgebonden
en waren ons gevolgd.

FRISO THÉR FUL MITHA JOHNJAR FAREN HÉDE
SÉIDE JA 
MEN WICH.HIRTE VSA KÉNING SÉIDE NÉ.
THA JOHNJAR SEND AFGODA THJANJAR
SÉID.ER.
IK SELVA HAV HÉRAD.
HO HJA THI AN HROPTE.

Friso - die veel met de Joniers had gevaren -
zei ja,
maar Wichhirte - onze koning - zei nee.
"De Joniers zijn afgodendienaars",
zei hij.
"Ik zelf heb gehoord
hoe ze die aanriepen."

FRISO SÉIDE
THET KVMATH THRVCH THA WANDEL
MITH THA AFTA KRÉKALANDAR.
THAT HAV IK VAKEN SELVA DÉN.
THACH BEN IK ALSA HERDE FRYAS
AS THA FINSTE FON JOW.
FRISO WÉRE THENE MAN
THÉR VS TO FRYASLAND WISA MOSTE.
THUS GVNGON THA JOHNJAR MITH.

Friso zei:
"Dat komt door de handel
met de echte Krekalanders.
Dat heb ik vaak zelf gedaan,
doch ik ben evenzo streng Fryas
als de fijnste van jou."
Friso was de man
die ons tot Fryasland wijzen moest,
dus gingen de Joniers mee.

AK LIKTET NÉI WRALDA.S HÉI.
HWAND ÉR THRJA MONATHA OM HLAPEN WÉRON.
GVNGON WI ALLINGEN BRITANNJA
AND THRJA DÉGA LÉTER
MACHTON WI HO.N SÉEN HROPA.

Ook leek het naar Wraldas zin,
want eer drie maanden omgelopen waren,
gingen we langs Britannja
en drie dagen later
konden we "hoe'n zegen" roepen.

No comments:

Post a Comment