13 August 2013

6b-3 Nederlands

Een deel dat hieraan voorafging ontbreekt kennelijk.

{157/32}
SIN WIF SÉIDER
THÉR FAM {158} WÉST HÉDE TO TEX.LAND
HÉDE DANA EN OVIR SKRIFT KRÉJEN.
TO TEX.LAND WARTHAT JETA FÉLO SKRIFTA FVNDEN
THÉR NAVT IN.T BOK
THÉRA A.DELINGA VRSKRÉVEN SIND.

Zijn vr
ouw, zei hij,
die Fam geweest was te Texland
had daarvan een overschrift gekregen.
Te Texland werden nog vele geschriften gevonden
die niet in het boek
der Adelingen overgeschreven zijn.

FON THISSA SKRIFTUM HÉDE GOSA ÉN
BI HJRA UTROSTE WILLE LÉID.
THÉR THRVCH THA ALDESTE FAM AL BÉTHE
AVBÉR MAKTH WERTHA MOST
ALSA RINGEN FRISO FALLEN WAS.

Van deze schriften had Gosa er één

bij haar uiterste wil gelegd,
die door de oudste Fam Albéthe
openbaar gemaakt worden moest
zodra Friso gevallen (gestorven) was.

HIR IS THAT SKRIFT MITH GOSA.S RÉD.

Hier is het schrift met Gosa's raad.


THA WR.ALDA BERN JEF ANTHA MODERA
FON THAT MANNISKELIK SLACHTE
THA LÉIDER ÉNE TALE IN ALLER TONGA
AND VP ALLER LIPPA.

Toen Wralda kinderen gaf aan de (oer-) moeders

van het menselijk geslacht,
legde hij één taal in aller tongen
en op aller lippen.

THJUS MÉIDE HÉDE WR.ALDA ANTHA MANNISKA JÉVEN.
TIL THJU HJA MANLIK OTHERA
HÉRMITH MACHTE KANBER MAKJA.
HWAT MAN FORMIDE MOT
AND HWAT MAN BIJAGJA MOT
VMBE SÉLIGHÉD TO FINDANE
AND SÉLIGHÉD TO HALDANE
IN AL ÉVG HÉD.

Dit geschenk heeft Wralda aan de mensen gegeven

opdat ze malkander
hiermee kunnen kenbaar maken
wat men vermijden moet
en wat men bejagen moet
om zaligheid te vinden
en zaligheid te behouden
in alle eeuwigheid.

WRALDA IS WIS AND GOD
AND AL FARSJANDE.
NÉIDAM.ER NV WIST
THAT LUK AND SÉLIGHÉD FON JRTHA FLIA MOT.
JEF BOSHÉD. DUGED BI DROGA MÉI.
ALSA HETH.ER AN THJU TAL
ÉNE RJUCHT FÉRDIGE AJENDOMLIKHÉD FAST BONDEN.

Wralda is wijs en goed

en al verziende.
Omdat hij nu wist
dat geluk en zaligheid van Aarde vlieden moeten
wanneer boosheid deugd bedriegen kan,
heeft hij aan de taal
een rechtvaardige eigendommelijkheid (eigenschap) verbonden.

THJUS AJENDOMLIKHÉD IS THÉR AN LÉGEN.
THAT MAN THÉRMITH NÉN LÉJEN SÉGE.
NER BIDROGLIKA WORDA SPRÉKA NE MÉI
SVNDER STEM.LÉTH NACH SVNDER SKAMRAD.
THRVCH HVAM MAN THA BOSA {159} FON HIRTE
BISTONDA VRKANNA MÉI.

Deze eigenschap is daaraan gelegen,

dat men daarmee geen leugen zeggen,
noch bedrieglijke woorden spreken kan,
zonder stamelen noch zonder schaamrood,
waardoor men de bozen van hart
terstond herkennen kan.

NÉIDAM VSA TALE THUS
TO LUK AND TO SÉLIGHÉD WÉJATH.
AND THUS MITH WAKTH AJEN THA BOSA NIGONGA
THÉRVMBE IS HJU
MITH ALLE RJUCHT GOD.IS TALE HÉTEN.
AND ALLE THA JENA
HWAM HJA AN ÉRE HALDA
HAVATH THÉR GOME FON.

Omdat onze taal dus

tot geluk en zaligheid leidt
en dus meewaakt tegen de boze neigingen,
daarom wordt ze
met alle recht godistale genoemd.
En al degene
die haar in ere houden
hebben daar voodeel (?) van.

THA HWAT IS BÉRTH. ~
ALSA RING THÉR MONG VSA HALF SUSTERUM
AND HALF BROTHARUM BIDROGAR VPKÉMON
THAM HJARA SEL FORI GOD.IS SKALKUM UT JAVON.
ALSA RING IS THAT OWERS WRDEN.

Doch wat is gebeurd?

Zodra er onder onze halfzusteren
en halfbroederen bedriegers opkwamen
die zichzelf voor godschalken uitgaven,
zodra is dat anders geworden.

THA BIDROGLIKA PRESTERA
AND THA WRANG WRÉJA FORSTA.
THÉR IMMER SÉMIN HÉLADON.
WILDON NÉI WILKÉR LÉVA
AND BUTA GOD.IS ÉWA DVAN.

De bedrieglijke priesters

en de wrangwrede vorsten
die immer samen heulden
wilden naar wilkeur leven
en buiten godis Éwa (eeuwige wetten) doen.

IN HJARA TSJOD.ISHÉD SEND HJA TO GVNGEN
AND HAVON OTHERA TALA FORSVNNEN
TIL HJU HJA HÉMLIK MACHTE SPRÉKA
IN AJENWARTHA FON ALREK OTHERUM.

In hun kwaadheid zijn ze toegegaan

en hebben andere talen verzonnen
opdat ze heimelijk konden spreken
in tegenwoordigheid van elkander,

VR ALLE BOSA THINGA
AND VR ALLE VNWÉRTHLIKA THINGA
SVNDER THAT STEMLÉTH HJAM VRRÉDA MOCHT
NACH SKAMRAD HJARA GELAT VRDERVA.

over alle boze dingen
en over alle onwaardige dingen
zonder dat stamelen hen verraden kon
noch schaamrood hun gelaat verderven.

MEN HWAT IS THÉR UT BERN.
ÉVIN BLID AS.T SÉD THÉRA GODA KRUDUM
FON VNDERNE GRVND UT VNTKÉMTH
THAT AVBÉR SÉJED IS
THRVCH GODA LJUDA BI HELLE DÉI.

Maar wat is daaruit geboren?

Zo goed als het zaad der goede kruiden
van onder de grond uit ontkiemt
dat openbaar gezaaid is
door goede lieden bij klaarlichte dag,

ÉVEN BLID BRENGTH TID
THA SKADLIKA KRUDA AN.T LJUCHT
THÉR SÉJED SEND THRVCH BOSA LJUDA.
IN.T FORBORGNE AND BI THJUSTRENESE. {160}

zo goed brengt Tijd
de schadelijk kruiden aan het licht
die gezaaid zijn door boze lieden,
in het verborgene en bij duisternis.

THA LODDERIGA MANGÉRTNE
AND THA VNMANLIKA KNAPA
THÉR MITHA WLA PRESTERUM AND FORSTUM HORADON
VNTLVKADON THA NYA TALA AN HJARA BOLA.
THERWISA SEND HJA FORTH KVMEN
ÉMONG THA FOLKRUM
TILTHJU HJA GOD.IS TALE GLAD VRJETTEN HAVE.

De lodderige (wellustige) meisjes

en de onmanlijke knapen
die met de vuile priesteren en vorsten hoerden
ontlokten de nieuwe talen aan hun boelen (minnaars).
Derwijze zijn ze voortgekomen
onder de volkeren
zodat ze godis tale glad vergeten hebben.

WILST NV WÉTA
HWAT THÉR OF WRDEN IS. ~
NV STEM.LÉTH NER GELAT
HJARA BOSA TOCHTA
NAVT LONGER MAR VRRÉDON.
NV IS DUGED FON UT HJARA MIDDEN WÉKEN.
WISDOM IS FOLGTH
AND FRIDOM IS MITH GVNGEN.

Wil je nu weten

wat daarvan geworden is?
Nu stamelen noch gelaat
hun boze gedachten
niet langer meer verraden,
nu is deugd vanuit hun midden geweken.
Wijsheid is gevolgd
en vrijheid is meegegaan.

ÉNDRACHT IS SOK RAKTH
AND TWISPALT HETH SIN STÉD IN NOMMEN.
LJAFDE IS FLJUCHT
AND HORDON SIT MITH NID AN TÉFEL.
AND THÉR ÉR RIUCHTFÉRDICHHÉD WELDE.
WELTH NV THAT SWÉRD.

Eendracht is zoekgeraakt

en tweespalt heeft zijn plaats ingenomen.
Liefde is gevlucht
en hoerdom zit met nijd aan tafel.
En waar eerst rechtvaardigheid heerste,
heerst nu het zwaard.

ALLE SEND SLAVONA WRDEN
THA LJUD FON HJARA HÉRA
FON NID. BOSA LUSTA AND FON BIGIRLIKHÉD.
HÉDE HJA NV MAR ÉNE TALE FORSVNNEN.
MUGLIK WAS.T THAN JET EN LITH GOD GVNGEN.

Allen zijn slaven geworden.

De lieden (het volk) van hun heren,
van nijd, boze lusten en van begeerlijkheid (begeerte).
Hadden ze nu maar één taal verzonnen,
mogelijk was het dan nog een weinig goed gegaan.

MEN HJA HAVON ALSA FÉLO TALA UTFONDEN
AS THÉR STATA SEND.
THÉR THRVCH MÉI THAT ÉNE FOLK
THAT ORE FOLK ÉVIN MIN FORSTAN
AS THJU KV THENE HVND
AND THI WOLF THAT SKÉP. ~

Maar ze hebben zoveel talen uitgevonden

als er staten zijn.
Daardoor kan het ene volk
het andere evenmin verstaan
als de koe de hond
en de wolf het schaap.

THIT MUGATH THA STJURAR BITJUGA ~
THACH DANA IS.T NV WÉI KVMEN.
THAT ALLE SLAVONA FOLKAR MANLIKOTHERA {161}
LIK ORA MANNISKA BISKOJA
AND THAT HJA TO STRAFFE HJARAR VNDIGERHÉD
AND FON HJARA VRMÉTENHÉD.
MANLIKOTHERA AL SA LONG BIORLOGE AND BIKAMPA MOTON
TIL THJU ALLE VRDILGAD SEND.

Dit kunnen de sturen betuigen.

Doch daardoor is het gekomen,
dat alle slavenvolken malkander
ans andere mensen beschouwen
en dat ze tot straf van hun onzorgvuldigheid
en van hun vermetelheid
malkander zo lang beoorlogen en bekampen moeten
totdat allen verdelgd zijn.

HIR IS NV MIN RÉD.

Hier is nu mijn raad.

BIST THV ALSA GIRICH
THAT THU JRTHA ALLÉNA ERVA WILSTE
ALSA ACHST THV NIMMER MARE NÉN ORE TALE
OVIR THINA WÉRA NI KVMA TO LÉTANE
AS GOD.IS TALE.
AND THAN ACHST THV TO NJODANE
TILTHJU THIN AJN TALE FRI
FON UTHÉMEDA KLINKA BILIWETH.

Ben je zo gierig

dat je Jrtha alleen erven wilt,
dan dien je nimmer meer een andere taal
over je lippen te laten komen
als godis tale,
en dan dien je te zorgen
dat je eigen taal vrij
van uitheemse klanken blijft.

WILST THV
THAT.ER SVME FON LYDAS BERN
AND FON FINDAS BERN RESTA
SA DVATH STV ÉVIN ALSA.
THJU TALE THÉRA AST.SKÉN.LANDAR
IS THRVCH THA WLA MAGJARA VRBRUD.

Wil je

dat er sommige van Lyda's kinderen
en van Finda's kinderen blijven,
dan doe je evenzo.
De taal der oost-Skénlanders
is door de vuile Magjara verbruid.

THJU TALE THÉRA KALTANA.FOLGAR
IS THRVCH THA SMUGRIGE GOLE VRDERVEN.
NV SEND WI ALSA MILD WÉST
VMBE THA WITHER KVMANDE HEL.LÉNA FOLGAR
WITHER IN VS MIDDEN TO NÉMANDE.
MEN IK SKROM AND BEN SÉRELIK ANGE
THAT HJA VS MILDSA VRJELDA SKILUN
MITH VRBRUDING VSRA RÉNE TALE.

De taal der Kaltanavolgers

is door de kruiperige* Golen verdorven.
Nu zijn we zo mild geweest
om de terugkomende Hellénjavolgers
weer in ons midden te nemen,
maar ik schroom en ben zeer angstig
dat ze ons mildzijn vergelden zullen
met verbruiding van onze reine taal.
(* smuga = kruipen, smeken)

FUL HAVON WI WITHERFAREN.
MEN FON ALLE BURGUM
THÉR THRVCH ARGE TID
VRHOMLATH SEND AND VRDILIGAD
HETH JRTHA FRYA.S.BURCH VNFORLETH BIHALDEN.

Veel hebben we wedervaren,

maar van alle burgen
die door erge tijd
verhommeld zijn en verdelgd,
heeft Jrtha Frya's burch onverlet behouden.

AK MÉI IK THÉR BY MELDA
THAT FRYA.S JEFTHA GOD.IS TALE
HIR ÉVIN VNFORLETH BIHALDEN IS.

Ook kan ik daarbij melden
dat Frya's of godis tale
hier even onverlet behouden is.

HYR TO TEX.LAND MOST MAN {162}
THUS SKOLA STIFTA.
FON ALLE STATUM
THÉR.ET MITHA ALDA SÉDUM HALDA
MOST.ET JONGK.FOLK HIR HINNE SENDEN WRDE.

Hier te Texland moest men

dus scholen stichten.
Van alle staten
die het met de oude zeden houden
moest het jongvolk hierheen gezonden worden.

AFTER DAM MOCHTON THÉRA
THÉR UTLÉRED WÉRE
THA ORA HELPA
THÉR TO HONK VRBÉIDE.

Daarna konden zij,
die uitgeleerd waren,
de andere helpen
die thuis te verspreiden.

WILLATH THA ORA FOLKAR ISRE WÉRON FON THI SELLA
AND THÉR VR MITH THI SPRÉKA AND THINGA
SA MOTON HJA TO GOD.IS TALE WITHER KÉRA.

Willen de andere volkeren ijzeren waren van je kopen

en daarover met je spreken en dingen
dan moeten ze tot godis tale wederkeren.

LÉRATH HJA GOD.IS TALE
SA SKILUN THA WORDA FRI.SA
AND RJUCHT.HA TO HJARA INKVMA.
IN HJARA BRÉIN SKILET THAN
BIJINA TO GLIMMANDE AND TO GLORANDE
TILTHIU ELLA TO.NE LOGHA WARTH.
THISSA LOGHA SKIL ALLE BALDA FORSTA VRTÉRA
AND ALLE SKIN.FRANA AND SMUGRIGA PRESTERA. ~

Leren ze godis tale

dan zullen de woorden vrij-zijn
en recht-hebben tot hun inkomen.
In hun brein zal het dan
beginnen te glimmen en gloren (gloeien)
totdat alles tot een vlam wordt.
Deze vlam zal alle slechte vorsten verteren
en alle schijnvrome en kruiperige priesteren.

= = = = = =

THA HÉINDE AND FÉRHÉMANDE SENDA.BODON
HÉDON NOCHT FON VR THAT SKRIFT
THACH THÉR NE KÉMON NÉNE SKOLA.
THA STIFTE A.DEL SELVA SKOLA
AFTER HIM DÉDON THA ORA FORSTA LIK HY.

De heinde en ver-hemende zendboden

hadden genoegen over dat schrift
doch er kwamen geen scholen.
Toen stichtte Adel zelf scholen.
Na hem deden de andere vorsten als hij.

JÉRLIK.IS GVNGON A.DEL AND JFKJA
THA SKOLA SKOJA.
FANDON HJA THAN ÉMONG THA INHÉMAR
AND UTHÉMAR SELIGA
THÉR EKKORUM FRJUNDSKIP BARADON
SA LÉTON BÉDA GRATE BLIDSKIP BLIKA.

Jaarlijks gingen Adel en Jfkja

de scholen schouwen.
Vonden ze dan onder de inwoners
en uitwoners zelligen (?)
die elkaar vriendschap toedroegen,
dan lieten beide grote blijdschap blijken.

HÉDON SVME SELIGA
EKKORUM FRJUNDSKIP SWOREN.
ALSA LÉTON HJA ALRA MANNALIK TO MANLIKORUM KVMA.
MITH GRATE STAT LÉTON HJA THAN
HJARA NOMA IN EN BOK SKRIVA.
THRVCH HJAM THAT BOK THÉRA FRJUNDSKIP HÉTEN
AFTER {163} DAM WARTH FÉRST HALDEN.

Hadden sommige zelligen (?)

elkaar vriendschap gezworen,
dan lieten ze alleman tot malkander komen.
Met grote staat lieten ze dan
hun namen in een boek schrijven,
door hun het boek der vriendschap genoemd.
Daarna werd feest gevierd.

AL THISSA PLÉGA WRDE DÉN
VMBE THA ASVNDERGANA TWIGA
FON FRIA.S STAM WITHER ET SÉMENE TO SNORANE.

Al deze plegen (gewoontes) werden gedaan

om de afzonderlijke twijgen
van Frya's stam weer tesamen te snoeren.

MEN THA FAMNA THÉR A.DEL AND JFKJA NIDICH WÉRON
SÉIDON THAT HJA T NI WERTH ORE VR DÉDON
AS VMB EN GODE HROP.
AND VMB BI GRADUM TO WELDANA
IN OVIR ÉNIS OTHER MANHIS STAT.


Maar de Fammen die Adel en Jfkja nijdig waren,
zeiden dat ze het om niets anders deden
dan om een goede roep,
en om bij graden te heersen
over een andermans staat.

No comments:

Post a Comment